Militaire oorlogsslachtoffers, begraven in de gemeente Renkum
Hans Braakhuis

laatste update: juli 2020
In de gemeente Renkum zijn het Airborne Museum en de Airborne begraafplaats, beiden in Oosterbeek, de centrale plekken om meer te weten te komen over de militairen die stierven tijdens de Slag in Oosterbeek, zoals de Slag om Arnhem ook te noemen is. Het werk dat hier gedaan wordt, ga ik niet herhalen. Wel wil ik hieronder de militairen noemen die niet op de Airborne begraafplaatsliggen. Van de Airborne begraafplaats zelf een kleine samenvatting met links.
Mariahof begraafplaats, Groenweg Renkum

James Michael Gibbons

1919 - overleden in de Gemeente Renkum, 20 september 1944

Hij ligt begraven op de Mariahof in Renkum op de eerste rij aan de linker kant. Het graf is bij de inwoners redelijk bekend. Dit is een foto, van deze site.
graf Sergeant James Michael Gibbons
Mevrouw A. Peelen heeft tot haar overlijden in 2016 steeds bloemen gelegd op het graf van Gibbons.
Sergeant James Michael Gibbons, Service Number 4537398, zat bij het Engelse 156 Battalion 4th Parachute Brigade, Army Air Corps, en overleed op woensdag 20 september 1944, slechts 25 jaar oud. Hij was gehuwd met Dorothy Gibbons, uit Manchester. Zoon van James en Sarah Gibbons.
Op zijn lichaam werd een briefje gevonden dat hij in gewijde grond begraven wilde worden.
James L. Gibbons
bron
Tijdens operatie Market Garden in september 1944 probeerden veel Britse Airbornes de Rijn over te steken om uit handen te blijven van de Duitsers. Veel van die Britten werden gedood door vijandelijk vuur of ze verdronken in de Rijn. Waarschijnlijk ook James Gibbons, hij is vermoedelijk verdronken tijdens deze oversteek en is waarschijnlijk later aangespoeld in de buurt van Renkum. bron. Of dit klopt? Op 20 september, zijn overlijdensdatum, zijn er nog niet veel Engelsen de Rijn overgestoken. De 1003 militairen van de 1e Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade landen eerst op 21 september 1944 in Driel.

James M Gibbons
Begraafplaats Oosterbeek Zuid

Enkele militaire slachtoffers:

Er zijn negen graven van gevallenen uit het Gemenebest, wel gesneuveld in de Tweede Wereldoorlog, niet betrokken bij Market Garden en daarom niet op het Airborne kerkhof begraven. Het betreft de graven van:

RAF, overleden op 15-06-1943:

Sergeant (Nav.) Conrad Alfred Stanley Barnett 1319045, 19 jaar
Sergeant (Nav.) Harry Biggin 1430145, 20 jaar
Sergeant (Pilot) George Stanley Cole 1388306, leeftijd onbekend
Sergeant (Air Bomber) John William Deacon 1535807, 20 jaar
Sergeant (Flt. Engr.) John Perryer Harper 572648, 21 jaar S
Sergeant (Air Gnr.) Harry Robert Rhodes 1038105, 22 jaar
De Lancaster ED432 van 49 Squadron crashte bij Doorwerth, waarbij de volledige bemanning omkwam. 

RAF, overleden op 29-07-1942:

Sergeant (W.Op./Air Gnr.) Alan Aldridge 1314643, 20 jaar
Pilot Officer (Pilot) Verle Marshall Smith 112306, leeftijd onbekend

RAF 15 Sqdn., overleden op 03-02-1943:

Sergeant (Flt. Engr.) Frederick Thomas Lax 573105, leeftijd onbekend.
Oosterbeek begraafplaats Zuid

Al deze Engelse militaire slachtoffers worden niet genoemd in het boek: Roll of Honour, redactie Hey, derde druk.
Airborne Begraafplaats, Van Limburg Stirumweg, Oosterbeek
Direct na september 1944 worden Nederlandse "vrijwilligers" geworven om de lijken van de veelal Britse soldaten te verzamelen in een massagraf aan de Utrechtseweg in Oosterbeek.
Er was in de tuin van Kate ter Horst een massagraf van 65 Britse soldaten. Tony Sheldon heeft het in zijn boek: De verschrikking van de nacht: ooggetuigen van de Slag om Arnhem, over 59 doden.

Medio juni 1945 is er al een eerste herdenking van de oorlogsslachtoffers op de Airborne begraafplaats. In juli 1945 zijn er al 1100 geallieerde graven, zo'n 400 graven hebben dan ook een naam.
Airborne begraafplaats Oosterbeek
De Oosterbeekse bevolking, die na de evacuatie thuis kwamen troffen een gebied vol veldgraven aan, soms in hun tuinen. Het verplaatsen van de graven was daarom ook voor hen van belang. Aanvankelijk waren de graven voorzien van een houten wit kruis.

Op 5 juni 1945, na een bijeenkomst van de gemeente Renkum en luitenant-kolonel Stott van de 21e legergroep werd besloten dat er een Airborne kerkhof zou komen. Vrijwel direct werden door Engelsen de veldgraven geruimd, de lichamen geÔdentificeerd en herbegraven op het Airborne kerkhof. In februari 1946 werd de bouw van de Airborne begraafplaats voltooid. Tot 1952 waren de kruisen op de graven gemaakt van hout en zink en deze kruizen zijn vanaf 1952 allemaal vervangen door de huidige  grafstenen. De grond (ereveld) is van het Ministerie van Defensie en in bruikleen gegeven aan de Commonwealth War Graves Commission. Toen in de zomer van 1945 soldaten van de 1st Airborne Division weer in Oosterbeek waren,  voor het maken van de film 'Theirs is the Glory', is het idee geboren een jaarlijkse herdenking op de Airborne begraafplaats te houden. De 1e Memorial Service werd gehouden op 25 september 1945 en Nederlandse schoolkinderen legden bloemen op de graven en sindsdien leggen ze elk jaar bloemen.

Er is een database met namen van de personen die begraven liggen op het Airborne kerkhof. Te vinden bij de CWGF

Airborne Kerkhof Oosterbeek
Airborne Kerkhof Oosterbeek

Op de begraafplaats liggen niet alleen Britse soldaten begraven, maar uit Polen, Canada, AustraliŽ, Nieuw-Zeeland en Nederland. Ze liggen niet als nationaliteit bij elkaar. Een groep Poolse soldaten ligt wel "apart". Niet alleen Polen uit Driel werden naar de locatie bij de hoofdingang van de begraafplaats gebracht. Doch ook stoffelijke overschotten uit Gorinchem, Rhenen, Neerloon, Nijmegen, Eindhoven, St. Michielsgestel, Wijk bij Duurstede en Elst (Utrecht en Gelderland).
En er liggen ook Polen verspreid over de begraafplaats. (link)

Er zijn 8 Nederlandse militairen begraven alsmede 3 graven van medewerkers van de Commonwealth War Graves Commission. Bekend daarvan zijn: Groenewoud, Bakhuis Roozenboom en Swarts.

Een kleine 50 meter te noorden van de ingang van het ereveld staat een Air Dispatchers monument.

Airborne kerkhof Oosterbeek