De omgeving van Kasteel Doorwerth
home

laatste update: augustus 2022
Landgoederen, huizen, kastelen, e.d. in de gemeente Renkum

Kasteel Doorwerth vroeg in de ochtend
naar een schilderij van H.A. Romijn uit 1940
Het kerkje op de heuvel in Heelsum.
En de bebouwing er om heen.

Prenten, schilderijen, foto's en ansichtkaarten van het kerkje op de heuvel.

De kerkheuvel, de directe omgeving van het kerkje op de heuvel


De relatie tussen het Kasteel Doorwerth en de kerken in Wolfheze, Heelsum.
Wandelen naar de IJskelder.
15-20 minuten vanaf het kasteel.
IJskelder kasteel Doorwerth
De Kapelleboom in Doorwerth.
de Kapelleboom in Doorwerth
foto van de achterkant, het gazon is tussen de boom en de twee flats aan de Kapelleboom.
Het verdwenen Jagershuis voormalige Jagershuis Italiaanseweg
naar een ansichtkaart uit 1907
Het kerkpad van Doorwerth naar de kerk in Wolfheze, c.q. veerweg van het verdwenen voetveer aan de Neder-Rijn, langs het Kasteel naar de verdwenen kapel in Doorwerth en de verdwenen Kerk in het verdwenen Laag Wolfheze. De kerk in Wolfheze stond er al rond het jaar 1000. Het kerkpad zou dus net zo oud kunnen zijn, net als bij Oosterbeek - Driel.

Kerkpad Doorwerth
veerhuis bij kasteel Doorwerth
het veerhuis aan de Drielse kant
De kerkweg van het Kasteel naar het Kerkje op de Heuvel in Heelsum.


Deze kerkweg was rond 1850 goed te doen met een koets, daarvoor was er een kerkpad met een andere route. Na 1880 had het Kasteel zelf geen bewoners meer. Na 1950 zijn de meeste gedeelten van de weg verhard. De N225 heeft de kruising met 5 wegen veranderd. De Koninginnelaan liep toen nog door tot in Doorwerth.
kerkpad voormalige Koninginnelaan Heelsum
Met de koets: Van het kasteel over de Fontein Allee, langs boerderij de Boersberg, en dan via de (voormalige) Koninginnelaan naar Heelsum. Op de foto een stukje van de voormalige Koninginnelaan, een niet meer te gebruiken allee met beukenbomen. Bij het kerkje is de route over de voormalige Koninginnelaan ook nog te zien. De weg om het zuiden van de kerk, ging vroeger ook rechtdoor. Dat is aan de beuken ook nog te zien. Aan de andere kant van de autoweg ligt nu de Doorwerthsestraat en in het verlengde daarvan ligt nu de W.A. Scholtenlaan. Voor de aanleg van de A50 en N225 in 1972, was er een 5 assige kruising met toen de Koninginnelaan, de Doorwerthsestraat, de Schaapsdrift en de Boersberg. De W.A. Scholtenlaan heette tot 1972 ook nog Koninginnelaan.
Restaurant Koetshuis Bilderberg,
klik op de link voor meer info

 vroeger Beau Lieu. Geopend in mei 1964.

Andere namen:
Beaulieu
restaurant Kasteel Doorwerth en
Bilderberg Kasteel Doorwerth
doorwerth restaurant
Kasteelcafé de Zalmen
klik op de link voor meer info

vroeger logement en herberg de Zalmen, of de 2 Zalmen, maar dan wel op een andere locatie.

In 2016 bestond de Imkersvereniging De Korenbloem 100 jaar. De schuur staat naast het Kasteel, te bereiken vanaf de grote verharde gras parkeerplaats tussen kasteel en stuwwal. In het voorjaar gaan veel kasten naar de Betuwe om daar de fruitbomen te bestuiven. Meerdere keren per jaar geven de Imkers een rondleiding, je gaat dan ook door de moestuin en met een combikaartje is ook het kasteel te bezoeken. Meer informatie op www.bijdekorenbloem.nl
Eind april, begin mei 2005 is de slotgracht van het kasteel en het kanaal er naar toe, uitgediept en bommen en granaat vrij gemaakt. Dit omdat men graag wil dat er weer water komt te staan en dat de slotgracht niet meer droogvalt. In de tweede wereldoorlog is hier  wel heel veel naar beneden gekomen. Veel van die bommen en granaten zijn destijds ontploft en vormen dus anno 2005 geen risico meer, maar er zaten ook heel wat blindgangers tussen die nog wel gevaarlijk kunnen zijn. Ook in 1960 is de omgeving en slotgracht op bommen en granaten nagekeken.

Het "kanaal naar de slotgracht" komt uit de mond van projectleider Ine Sanders van het project Doorwerth Forte, destijds ook bezig met de nieuwe inrichting van het Kasteel. Het kanaal gaat vanaf een slufter langs de "paardenwei" aan de Fonteinallee en dan langs de dijk naar het kasteel. Ook is er een slootje, dat vanaf de Fonteinallee, in het weiland langs de Fonteinallee richting het bijenhuis loopt en daar met een bocht naar het kasteel gaat. De toevoer naar de gracht is op het hoekje tussen parkeerplaats 2 en 3, naast de schuur. Deze sloot staat al sinds al jaren vol met bomen en struikgewas. Er is vrijwel geen water aanvoer vanaf de sloten, beken onder aan de stuwwal, Duno.
Kasteel Doorwerth
De Duno bij Doorwerth en Heveadorp.
klik op de link voor meer info
De Duno Doorwerth Heveadorp
Robinia pseudoacacia

De "scheve" acacia van Doorwerth klik op de link voor meer info
robinia (acacia) Doorwerth
opname uit 2015, tegenwoordig is de boom 1/3 teruggesnoeid.
foto's uit de omgeving van het Kasteel Karel Noy.
Jan Visser
Doorwerth lijm- steenfabriek In de uiterwaarden bij het kasteeel stond een steenfabriek. Een recessie in de bouw (WOI) maakt dat er paarden tot lijm verwerkt worden. Ook dat gaat niet echt goed en komt de fabriek te koop of te huur.

Tegenwoordig Groene Waarden.
De Galerie de la Trémouïlle.

Bijnaam van de vluchtroute die Charlotte Amélie de la Trémouïlle nam op weg van kasteel Doorwerth naar de Bisschopshof in Utrecht. Vanaf het kasteel over de Fonteinallee naar het westen. Bij de afslag, links over de Boersberg, de Fonteinallee vervolgen. Na zo'n, 100 meter is er een pad aan de rechterkant, schuin omhoog, over de Heelsumse Enk, en dan naar het Kerkje op de Heuvel. Vandaar over de Kerkweg naar Renkum. De Kerkweg liep vroeger meer rechtdoor naar de Utrechtseweg richting Renkum. Bedenk wel dat je tegenwoordig niet meer over de Heelsumse Enk kunt wandelen. Er is een A50 autoweg.
Zie de: "Caarte daarin die Limitten van de heerlijckheit Dorenwerdt met een rootfarbde lijnie omtagen sijn april 1712".

Ook de kaart uit 1643 van De Hoge Heerlijkheid Doorwerth van N. van Geelkercken en J. Ruysch geven eenzelfde beeld.

Hertogin Charlotte Amélie de la Trémouïlle, geboren Thouars, gravin-douairière Van Aldenburg, vrouwe van  Doorwerth. Prinses van Talmont en Tarente. Charlotte Amélie huwt (28 jaar oud) op 29 mei 1680 met graaf Anton von Aldenburg (1633-1680), een weduwnaar met vijf dochters uit een eerder huwelijk. Na het huwelijk vestigde het paar zich op slot Varel bij Oldenburg. Als huwelijksgift kreeg Charlotte Amélie kasteel Doorwerth. Al in het huwelijksjaar overlijdt Van Aldenburg. In 1684 besloot Charlotte Amélie met haar zoon in Doorwerth te gaan wonen. Tijdens deSpaanse Successieoorlog (1702-1714), bedreigden Franse troepen Gelderland, en daarmee ook Doorwerth. Daarom verhuisde Charlotte Amélie naar Utrecht: in 1706 kocht ze het voormalige Bisschopshof in Utrecht. Twintig jaar later zou ze ook nog huis Groenestein bij Utrecht aankopen, bestemd als buitenhuis.

Een andere naam is de Gallerie de la Trémouïlle. De Fonteinallee heette vroeger Gallerie. 
Doorwerth Tremouille
Het verdwenen dorp Doorwerth. De restanten zijn geruimd na de WWII.

Over dat andere Doorwerth is ook meer te lezen.

Lees het boek van Cees Gerritsen: De Fonteinallee herleeft. Kontrast Oosterbeek 2007.

Er stonden meerdere boerderijen, en woningen voor neringdoenden van het kasteel op de Fonteinallee, zo van het kasteel tot de Boersberg.

De boerderij Fonteinallee 24 is bij de boerderijen beschreven.

Over het café de Zalmen op de Fonteinallee is ook meer te vinden.
Fonteinallee Doorwerth
De boerderij van Evert van den Born stond er na de oorlog nog. Rechts het bijbehorende bakhuis. Gesloopt rond 1955. Zie ook pagina 56 van het boek van Cees Gerritsen.
herfstmarkt 2016 Kasteel Doorwerth herfstmarkt 2016 Kasteel Doorwerth
Een eiland in de Rijn

Het kasteel wordt in 1260 beschreven als een toren op een eiland in de Rijn. Een eiland in de Rijn? Ja er waren toen 3 Rijnen bij Doorwerth. In de Liemers, Lobith, waren er wel vijf en die zijn nu nog te zien in de Bijland.

Eiland in de Rijn

Op de foto zijn twee oude Rijn-stromen nog te zien. De derde wordt tegenwoordig gebruikt door de Neder-Rijn. Geheel links op de foto de oude Rijnarm onder de Fonteinallee. Rechts de middelste Rijn, niet op de foto de huidige Neder-Rijn. Deze opname is vanaf de brug van de A50.
Oude Rijn arm Fonteinallee
Waar is dit te zien: Als je vanaf de Fonteinallee de dijk naar het kasteel opgaat, is er na 60 meter een splitsing. Rechts naar Frank Pauwel in de oude steenfabriek en links naar het kasteel. Kijk daar naar het westen, cq. de A50. Als in de zomer het riet hoog staat is de linker Rijn-arm niet altijd goed te zien
Kasteel Doorwerth
Op de terp achter het Kasteel, richting de Nederrijn heeft tot oktober 1944 een boerderij gestaan. Niet terug gebouwd na de oorlog. In 1855 woonde daar de heer H. de Graaff, landbouwer en pachter van de baron.
kaart uit 1832 met het waardhuis
kasteel met het Waardhuis in 1832
Kasteel Doorwerth

Waar: Auto. Neem afrit 19 (Renkum - Oosterbeek) van de A50 tussen knooppunt Grijsoort (A12 + A50) en Heteren. Neem de N225 richting Oosterbeek. Na 1200 meter (stoplicht) rechts afslaan naar Doorwerth en op deze kruising direct weer rechts. De Schaapsdrift loopt parallel aan de N225. De Schaapsdrift rechtdoor volgen naar de Boersberg en aansluitend de Fonteinallee. Na 400 meter op de Fonteinallee rechtsaf. Rechtdoor is alleen voor fietsers en wandelaars. U gaat de dijk op richting het kasteel. Voor het kasteel zelf zijn 3 parkeerplaatsen. Een rechts en twee links.

Andere richtingen: vanuit Arnhem of Wageningen: de N225 is de Provinciale weg tussen Arnhem Zuid en Renkum, Wageningen, Rhenen, Amerongen, Doorn, Driebergen tot Zeist.

Doorwerth in Maps.

het Drielse veer
bereikbaarheid Kasteel Doorwerth
Kasteel Doorwerth is een ruime periode gebruikt als Jachtkasteel. Dat is goed te zien op de foto hiernaast.
Als de heer des huizes zijn vrienden uitnodigd om te gaan jagen, dan kwamen die vrienden met paarden, drijvers en honden. Meerdere paarden kun je vrijwel overal kwijt. Maar die meutes van jachthonden, waar laat je die?
Op de foto zijn nu 5 hondenhokken zichtbaar. Enkele hokken zijn nu aan de voorzijde dichtgemetseld. Wil je weten hoeveel hokken er nu precies waren, bekijk de achterkant en tel de ventilatiegleuven.
Doorwerth Kasteel
Hoog water bij het Kasteel. Dat kan voor komen. De stuw bij Driel helpt niet tegen hoog water, doch houdt het water hoog in droge periodes, zodat de scheepvaart doorgang kan houden. Er zijn meerdere hoogwater periodes bekend. Het hoogst stond het in 1926 als het water ongeveer 1 meter hoog op de binnenplaats van het kasteel staat.

Cascade hoogwater foto's uit 1926.

Kasteel Doorwerth
Kijk zelf hoe hoog het water heeft gestaan, de foto is gemaakt op het terras van het kasteelcafé de Zalmen en het Bilderberg restaurant kasteel Doorwerth. Het Legermuseum was van 1913 tot 1944 op Doorwerth gehuisvest.

Hoogwater bij Doorwerth, foto Brenninkmeijer

Op deze foto staat de fotograaf, de restaurateur Brenninkmeijer van Beau Lieu op de Fonteinallee, ter hoogte van het Jagershuis, en kijkt naar de oostenlijke dijk van het kasteel, met daarachter het kasteel zelf. Het water staat tot aan de rand van de buitendijk om het kasteel in 1960.
Cornelis Kuyper Doorwerth
De voorpoort van Kasteel Doorwerth

Het voorpoort wordt later ook wel Jachthuis genoemd.

Poortgebouw Doorwerth
Tekening uit 1731


poortgebouw Doorwerth
Uitsnede van een prent van Jan Hendrik Martin Martens uit 1825 Centraal Museum


poortgebouw Doorwerth
deze prent lijkt vrijwel niet op de voorpoort die op andere prenten te zien is. De prent is echter gevonden als Doorwerth-Gezicht-op-het-Jagershuis-te-Doorwerth 1825-1875 bij de RKD. Bij resolver KB een vrijwel gelijke prent met de toevoeging dat dit Jagershuis aan de noordzijde van Oosterbeek, in 1845, te vinden was.
Jagerhuis Doorwerth
Een tekening het voorpoort van Hendrik Hoogers uit 1801.

In het boek: Oosterbeek, Doorwerth, Heelsum en Renkum in de negentiende eeuw van H. Romers is een zelfde prent weergegeven. Volgens Romers zou de poort uit 1638 zijn.

Poortgebouw Doorwerth


Jagthuis
't Jagthuis van den Dorenwaart, periode 1789-1801, van Hendrik Hoogers.

Een schilderij van Marie Bilders van der Bosse:
poortgebouw Kasteel Doorwerth
Herberg de Zalmen links en de voorpoort van het kasteel rechts.

In 2019 heeft de firma Hooyer sleuven gegraven voor de aanleg van een glasvezel kabel. Daarbij werden meerdere grotere stenen, groter dan het huidige bak- of straatsteenformaat zichtbaar. In de sleuf zelf heb ik vermoedelijk geen fundament van een voorpoort - poortgebouw gezien. Maar waar komen dan die stenen vandaan? Goed zichtbaar aan de oppervlakte en duidelijk groter dan een actuele baksteen.

Foto gemaakt op de dijk naar het Kasteel, vlak bij de Fonteinallee, hier kijk je richting het westen bij de ingang naar de wei.
Doorwerth Kasteel
opname 3 maart 2020. Is dit een stuk fundament van de verdwenen voorpoort?

Kasteel Doorwerth
Opname vanaf de Fonteinallee op 3 maart 2020. Het stuk steen is zichtbaar net onder de graafmachine.
Doorwerth
De voorpoort is goed zichtbaar op een kaart rond 1700, Ook goed te zien: de Holleweg gaat achter de Zalmen langs.
Een tuin rond 1784

Rechts is een plattegrond of ontwerp afgebeeld van de parkaanleg in de directe omgeving van het kasteel. De tekening wordt afwisselend toegeschreven aan Johan Philip Posth en Johann Georg Michael (die in 1783-84 op Doorwerth werkzaam was).

Of dit park ooit is gemaakt? Maar de vijver aan de oostzijde van het kasteel is wel te zien. Bij hoog water gaat er ook water (kwel) in staan.

Doorwerth
Met de AHN viewer is de vijver nog steeds te zien
Doorwerth
vijver en grachten ingekleurd.
Doorwerth Kasteel
Bron: Gelders Archief, auteur onbekend. De herberg de Zalmen in de voorgrond; rond 1875. Rechts het voormalige poorthuis van het kasteel.
Kasteel Doorwerth
Kasteel Doorwerth. Opname voorjaar 2014.

Historische links in de gemeente Renkum.

Voor verbeteringen, op- een aanmerkingen over deze site:

Probeer zoveel mogelijk foto's zelf te maken. Met reeds verdwenen gebouwen en landgoederen lukt dat niet meer. Zal in dat geval toestemming proberen te verkrijgen van de rechtmatige eigenaar. Probeer in ieder geval te werken in overeenstemming met de wet op het auteursrecht.

Heeft u informatie, verhalen en of foto's die te gebruiken zouden zijn, met naamsvermelding, laat het me weten.